Het ergste is dat de kinderen geen zorg meer krijgen

Betere behandelingen dichter bij huis voor minder geld, dat was de bedoeling van de nieuwe Jeugdwet, en ‘transitie’ was het wonderwoord: de gemeenten gingen het doen, die konden véél beter de psychische zorg regelen voor kinderen in de knel, en goedkoper bovendien.

Dit is het resultaat: drie kinder- en jeugdpsychologen bijeen in een behandelkamer die al negen maanden niet zijn betaald, die op straffe van 16 duizend euro boete privégegevens van patiënten moeten leveren aan het CBS – medisch beroepsgeheim of niet; als ze in gebreke blijven krijgen ze dreigtelefoontjes. Die geen kinderen uit gescheiden gezinnen kunnen behandelen waarvan de ene ouder in Amsterdam en de andere in Muiden woont, want dat zijn afzonderlijke gemeenten met afzonderlijke contracten. En de gemeente wil best overwegen of een getraumatiseerd, door de huisarts doorverwezen adoptiekind psychologische zorg nodig heeft, maar dan moeten de ouders dat eerst uitgebreid bespreken met een ambtenaar zonder medische papieren en zonder beroepsgeheim. Die bemoeit zich met iets waar ie zich niet mee mag bemoeien, maar gaat wel over het geld. Die de helft van hun werktijd aan een dolgedraaide bureaucratie besteden, aan telefoontjes met de Backoffice Jeugd, waar niemand antwoorden heeft en weet waarom die facturen blijven liggen, al zal dat vast te maken hebben met de technische standaard JW301 en het verbinden met Careweb en Vecozo. Die eigenlijk alleen nog maar kinderen uit het Gooi en Zuid kunnen behandelen, want daar wonen rijke ouders die het zelf betalen. Maar ja, dat wil je niet, want zo krijgen arme kinderen geen hulp en dus bellen ze weer naar de Backoffice Jeugd om te vragen hoeveel uur ze een kind mogen behandelen, maar inhoudelijk weten ze daar niks, en dan vragen ze opnieuw waarom hun facturen niet worden betaald, samen zijn ze goed voor 50 duizend euro, en dat ze daar dan zeggen: hé, vreemd, er zijn nog helemaal geen facturen ingestuurd.

Zo. Dat is eruit. Ze worden er gek van. Ik zeg: jullie hebben een therapeut nodig en ze lachen, maar niet hard.

Ruth Willems kocht dit huis en maakte er een praktijk van voor vrijgevestigde kinder- en jeugdpsychologen zoals zijzelf. Het is op IJburg, de kinderrijkste wijk van Nederland. Nu moeten ze zich in bochten wringen om dit werk te blijven doen. Ruth heeft er een baan bij genomen als trainer; zo zingt ze het even uit, Sascha van Ede idem. We zijn er echt wel klaar mee, zegt Jeanine Bosselaar. Sascha zegt: we kunnen dit niet gratis blijven doen.

Het idee was: breng de zorg naar de straat, maar de ivoren torens zijn alleen maar hoger geworden. Sinds de ‘transitie’ moeten ze ieder voor zich contracten sluiten met gemeenten: ze mogen alleen kinderen behandelen wonend in die gemeenten, en de gemeente bepaalt wie recht heeft op een behandeling en wie niet, en elke gemeente pakt dat weer anders aan. Ruth is gespecialiseerd in adoptiekinderen en die wonen ook buiten Amsterdam. Moet ze voor elk kind apart een contract sluiten – en die gemeenten willen dat vaak niet, want ja, ze is nu eenmaal psycholoog in Amsterdam.

Zo drijven ze alledrie weg van wat ze belangrijk vinden, en waarvoor ze zijn opgeleid. Er zijn collega’s die alleen nog volwassenen behandelen – dat wordt nog wel betaald door de zorgverzekeraars. Er gaan collega’s failliet. Ruth zegt: ‘Het ergste is dat kinderen geen zorg meer krijgen.’

Ze wisten dat dit ging gebeuren. Iedereen wist dat. Opnieuw een voorbeeld van mislukte daadkracht. Maar de trein moest rijden. Waarom hebben ze geen vuist gemaakt? Te bescheiden geweest, zeggen ze. Psychologen en psychiaters zijn van nature slecht in demonstreren en als de Backoffice Jeugd zegt: het komt goed, geloven ze dat.

Ze hebben de Amsterdamse wethouder vorig jaar bij een informatieavond gewaarschuwd en die zei dat er ‘een spannende tijd aanbreekt’. ‘Er moet nog veel worden uitgewerkt.’ Dat was tien werkdagen voor de invoering van de Jeugdwet. De trein moest door. En nu liggen zij eronder. Vraag toen: hoe zit het met de privacy? Antwoord: ‘Het blijft mensenwerk’.

Na afloop van die avond beloofde de wethouder: bel me bij problemen. Dat heeft Jeanine laatst geprobeerd – geen antwoord.

De Afdeling Persvoorlichting van de gemeente Amsterdam reageerde niet op meermaals gestelde vragen. Het CBS wel: dat verzamelt patiëntinformatie in opdracht van het ministerie.

Bron: Volkskrant